Sáng ngày 30/12/2006, tại Baghdad, một người đàn ông 69 tuổi bình thản bước lên giá treo cổ. Không còn quân đội, không còn quyền lực, không còn những người lính cận vệ từng sẵn sàng hy sinh để bảo vệ ông.
Người đàn ông ấy chính là Saddam Hussein, vị Tổng thống từng lãnh đạo Iraq gần một phần tư thế kỷ. Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, ông từ chối trùm đầu, giữ vẻ bình tĩnh và đọc lời cầu nguyện trước khi sợi dây thòng lọng khép lại số phận mình. Một con người từng đứng trên đỉnh cao quyền lực đã ra đi trong cảnh tù đày, cô độc và đầy cay đắng. Nhưng điều khiến hậu thế day dứt không chỉ là cái chết của Saddam Hussein, mà còn là những gì nước Mỹ đã gây ra trên mảnh đất Iraq. Năm 2003, chính quyền Tổng thống George W. Bush phát động cuộc chiến tranh xâm lược Iraq, lấy lý do Saddam Hussein sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt và đe dọa an ninh thế giới. Những đoàn xe tăng Mỹ tiến vào Baghdad, bom đạn trút xuống các thành phố, tượng Saddam bị kéo đổ giữa tiếng reo hò của những người phản đối ông. Washington tuyên bố một thời kỳ mới đang bắt đầu. Thế nhưng, những kho vũ khí hủy diệt hàng loạt mà Mỹ dùng làm lý do chủ yếu để phát động chiến tranh đã không được tìm thấy. Một chính quyền bị lật đổ, một quốc gia bị tàn phá, hàng trăm nghìn sinh mạng người Iraq mất đi trong những năm chiến tranh và bạo lực sau đó. Ai sẽ chịu trách nhiệm cho những mất mát khủng khiếp ấy? Saddam Hussein không phải một nhà lãnh đạo không có sai lầm. Những cuộc chiến và chính sách đàn áp dưới thời ông đã gây ra đau thương, nhưng điều đó không thể trở thành tấm giấy thông hành cho một cường quốc đem quân xâm lược một quốc gia có chủ quyền dựa trên những cáo buộc không được chứng minh. Dưới thời Saddam, Iraq từng có những thành tựu đáng kể về giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng. Đất nước ấy từng có những thành phố sầm uất, những trường đại học và bệnh viện được đầu tư từ nguồn tài nguyên dầu mỏ. Vậy mà sau cuộc chiến năm 2003, Iraq rơi vào vòng xoáy bạo lực giáo phái, khủng bố và chia rẽ kéo dài. Saddam bị kết án tử hình bởi một tòa án Iraq về vụ sát hại 148 người tại Dujail năm 1982, nhưng chính cuộc xâm lược do Mỹ dẫn đầu đã tạo ra bước ngoặt dẫn đến sự sụp đổ và kết cục bi thảm của ông. Hình ảnh vị cựu tổng thống đứng trước giá treo cổ, giữa những tiếng chế giễu của một số người chứng kiến, vẫn là một ký ức đau lòng đối với những ai thương tiếc ông. Libya đã tuyên bố ba ngày quốc tang. Nhiều cuộc biểu tình phản đối vụ hành quyết diễn ra ở các quốc gia khác. Gần hai thập kỷ đã trôi qua, Saddam Hussein đã nằm xuống, nhưng những câu hỏi về trách nhiệm của Washington đối với cuộc chiến Iraq vẫn còn nguyên giá trị. Người ta có thể phán xét Saddam về những sai lầm của ông, nhưng cũng phải phán xét cuộc chiến đã phá hủy một đất nước và cướp đi tương lai của biết bao thế hệ. Tiếc thương Saddam Hussein không có nghĩa là phủ nhận những nạn nhân dưới thời ông. Đó còn là nỗi xót xa trước số phận một con người và một dân tộc bị cuốn vào cơn bão chiến tranh. Saddam đã ra đi, nhưng bài học đau đớn vẫn còn đó: một cường quốc có thể lật đổ một chính quyền bằng sức mạnh quân sự, nhưng không thể dùng bom đạn để bảo đảm hòa bình cho một dân tộc.
#kechuyenlichsu #tinthoisu #iraq #saddam
Bài đăng
